Πέμπτη, 22 Μαρτίου 2012

Η νηστεία κάνει...θαύματα(και στα παιδιά)


 

Μάχη Τράτσα |Ἀπό τήν Ἐφημερίδα «Τό Βῆμα τῆς Κυριακῆς» Κυριακή 21 Φεβρουαρίου 2010

Ἔ­ρευ­να τοῦ Πα­νε­πι­στη­μί­ου Κρή­της δεί­χνει ὅ­τι οἱ δι­α­τρο­φι­κές ἐ­πι­τα­γές τῆς Ὀρ­θό­δο­ξης Ἐκ­κλη­σί­ας εἶ­ναι ἄ­κρως εὐ­ερ­γε­τι­κές γιά τήν ὑ­γεί­α τῶν παι­δι­ῶν.
Σύμ­φω­να μέ με­λέ­τη, ἡ ὁ­ποί­α μό­λις ὁ­λο­κλη­ρώ­θη­κε καί δι­ε­ξή­χθη σέ 609 παι­διά ἡ­λι­κί­ας 5 ὡς 15,5 ἐ­τῶν ἀ­πό τή Θεσ­σα­λο­νί­κη, τό 12,1% τῶν παι­δι­ῶν καί ἐ­φή­βων ἀ­κο­λου­θοῦν πλή­ρη νη­στεί­α. Μέ ἄλ­λα λό­για, ἀ­πέ­χουν ἀ­πό τήν κα­τα­νά­λω­ση κρέ­α­τος, γα­λα­κτο­κο­μι­κῶν προ­ϊ­όν­των καί ἀ­βγῶν, καί γε­νι­κά ἀ­πό τήν κα­τα­νά­λω­ση τρο­φῶν πού ἐ­πι­βα­ρύ­νουν τόν ὀρ­γα­νι­σμό, κά­θε Τε­τάρ­τη καί Πα­ρα­σκευ­ή, κα­θώς καί στίς νη­στεί­ες τῶν Χρι­στου­γέν­νων (40 ἡ­μέ­ρες- ἐπιτρέ­πε­ται τό ψά­ρι) καί τοῦ Πά­σχα (48 ἡ­μέ­ρες- ἐ­πι­τρέ­πε­ται τό ψά­ρι τήν 25η Μαρ­τί­ου καί τήν Κυ­ρια­κή τῶν Βα­ΐ­ων), τῶν Ἁ­γί­ων Ἀ­πο­στό­λων (7 ὡς 20 ἡ­μέ­ρες- ἐ­πι­τρέ­πε­ται τό ψά­ρι) καί τοῦ Δε­κα­πεν­ταύ­γου­στου (15 ἡ­μέ­ρες ἐ­πι­τρέ­πε­ται τό ψά­ρι στή γι­ορ­τή τῆς Με­τα­μορ­φώ­σεως τοῦ Σωτῆρος). 

     Ὅ­πως ἀ­να­φέ­ρει μι­λών­τας στό «Βῆ­μα» ὁ ἐ­πι­στη­μο­νι­κός ὑ­πεύ­θυ­νος τῆς με­λέ­της, Κα­θη­γη­τής Προ­λη­πτι­κῆς Ἰ­α­τρι­κῆς καί Δι­α­τρο­φῆς τῆς Ἰ­α­τρι­κῆς Σχο­λῆς τοῦ Πα­νε­πι­στη­μί­ου τῆς Κρή­της κ. Ἀντ. Κα­φά­τος, τά παι­διά πού συμ­με­τεῖ­χαν στήν ἔ­ρευ­να καί ἀ­κο­λου­θοῦ­σαν πλή­ρη νη­στεί­α τά τε­λευ­ταῖα 3,5 χρό­νια δέν βρέ­θη­καν νά ἔ­χουν ση­μαν­τι­κές δι­α­φο­ρές στό ὕ­ψος σέ σχέ­ση μέ ἐ­κεῖ­να πού νή­στευ­αν με­ρι­κῶς (δη­λα­δή, ὄ­χι ὅ­λες τίς ἡ­μέ­ρες τῆς νη­στεί­ας) ἤ μέ ἐ­κεῖνα πού δέν νή­στευ­αν πο­τέ. «Ἡ νη­στεί­α δέν ἐ­πη­ρε­ά­ζει τή φυ­σι­ο­λο­γι­κή τους ἀ­νά­πτυ­ξη, ὅ­πως πί­στευ­αν παλαιότερα»,ἐπισημαίνει ὁ κ. Καφάτος.

      Ἕ­να ἀ­πό τά ση­μαν­τι­κά εὑ­ρή­μα­τα τῆς με­λέ­της – γιά τήν πραγ­μα­το­ποί­η­σή της συ­νερ­γά­στη­καν οἱ Ἐ­λιά­ννα Χρυ­σο­χό­ου, Μα­νώ­λης Λι­ναρ­δά­κης, Ἐλ­πί­δα Χα­τζη­α­γό­ρου καί Ἰ­ω­άν­νης Τσα­νά­κας – ἦ­ταν ὅ­τι τά παι­διά πού νη­στεύ­ουν, εἴ­τε ὅ­λες τίς ἡ­μέ­ρες τῆς νη­στεί­ας εἴ­τε λι­γό­τε­ρες, κα­τα­να­λώ­νουν ση­μαν­τι­κά πε­ρι­ο­ρι­σμέ­νο ἀ­ριθ­μό θερ­μί­δων σέ σύγ­κρι­ση μέ ἐ­κεῖ­να πού δέν νη­στεύ­ουν πο­τέ.  Ἀ­κό­μη, στά παι­διά πού νη­στεύ­ουν κα­τα­γρά­φη­κε πε­ρι­ο­ρι­σμέ­νη πρόσ­λη­ψη ἐ­πι­κίν­δυ­νων γιά τήν ὑ­γεί­α κο­ρε­σμέ­νων λι­πα­ρῶν ὀ­ξέ­ων καί μι­κρό­τε­ρη κα­τα­νά­λω­ση κρέ­α­τος. Νά ση­μει­ω­θεῖ ὅ­τι κο­ρε­σμέ­να λι­πα­ρά εἶ­ναι ὅ­λα τά ζω­ϊ­κά λί­πη, κα­θώς καί τρί­α φυ­τι­κά λί­πη: Τό φοι­νι­κέ­λαι­ο πού χρη­σι­μο­ποι­εῖ­ται ἀ­πό ὁ­ρι­σμέ­νες ἁ­λυ­σί­δες φά­στφουντ, τό λί­πος τοῦ κα­κά­ο, τό ὁ­ποῖ­ο βρί­σκε­ται σέ σο­κο­λά­τες, καί τό λί­πος τῆς ἰν­δι­κῆς κα­ρύ­δας. «Τά παι­διά πού νη­στεύ­ουν φαί­νε­ται νά ἔ­χουν κα­λύ­τε­ρες ἐ­πι­λο­γές στήν κα­τα­νά­λω­ση τρο­φί­μων καί πλη­σιά­ζουν πε­ρισ­σό­τε­ρο τίς ἡ­με­ρή­σι­ες συ­νι­στώμε­νες πο­σό­τη­τες τῶν πε­ρισ­σό­τε­ρων θρε­πτι­κῶν συ­στα­τι­κῶν, σέ σχέ­ση μέ ἐ­κεῖ­να πού δέν νη­στεύ­ουν κα­θό­λου, ἐ­νῶ δέν ἐ­πη­ρε­ά­ζε­ται ἡ σω­μα­τι­κή τους ἀ­νά­πτυ­ξη», λέει ὁ Καθηγητής.

 Οἱ εἰ­δι­κοί λέ­νε ὅ­τι ἡ ἀ­πο­χή ἀ­πό τίς ζω­ϊ­κές τρο­φές σέ τα­κτά χρο­νι­κά δι­α­στή­μα­τα ἀ­πο­τε­λεῖ λύ­ση στό συ­νε­χῶς δι­ογ­κού­με­νο πρό­βλη­μα τῆς πα­χυ­σαρ­κί­ας.

O­ἱ δι­α­τρο­φι­κές ἐ­πι­τα­γές τῆς Ὀρ­θό­δο­ξης Ἐκ­κλη­σί­ας φαί­νε­ται ὅ­τι λει­τουρ­γοῦν… θαυ­μα­τουρ­γά γιά τήν ὑ­γεί­α τῶν παι­δι­ῶν. Νέ­α με­λέ­τη τοῦ Πα­νε­πι­στη­μί­ου Κρή­της κα­τα­δει­κνύ­ει ὅ­τι οἱ 180 μέ 200 ἡ­μέ­ρες νη­στεί­ας τόν χρό­νο ὄ­χι μό­νο δέν «φρε­νά­ρουν» τήν ὁ­μα­λή ἀ­νά­πτυ­ξη ὅ­σων παι­δι­ῶν ἀ­πέ­χουν ἀ­πό τήν κα­τα­νά­λω­ση ζω­ϊ­κῶν τρο­φί­μων, ἀλ­λά βο­η­θοῦν καί στή δι­α­τή­ρη­ση ἑ­νός φυ­σι­ο­λο­γι­κοῦ βά­ρους, κόν­τρα στή δια­ρκῶς αὐ­ξα­νό­με­νη παι­δι­κή πα­χυ­σαρ­κί­α.
Ἀ­φό­του οἱ οἰ­κο­γέ­νει­ες ἔ­πα­ψαν νά μα­γει­ρεύ­ουν κα­θη­με­ρι­νά, τά παι­διά ἄρ­χι­σαν νά κα­τα­να­λώ­νουν συ­χνό­τε­ρα φα­γη­τά – «σκου­πί­δια», μέ συ­νέ­πεια τό βά­ρος τους νά αὐ­ξη­θεῖ. Τήν τε­λευ­ταῖ­α 25ετία στήν Ἑλ­λά­δα τά ὑ­πέρ­βα­ρα καί πα­χύ­σαρ­κα παι­διά δι­πλα­σι­ά­στη­καν καί ὑ­πο­λο­γί­ζε­ται ὅ­τι ζυ­γί­ζουν πε­ρί­που τρί­α κι­λά πε­ρισ­σό­τε­ρο ἀ­πό ὅ,τι μί­α δε­κα­ε­τί­α πρίν. Δέν εἶ­ναι τυ­χαῖο ὅ­τι σή­με­ρα στή χώ­ρα μας τό 22,5% τοῦ πλη­θυ­σμοῦ εἶ­ναι πα­χύ­σαρ­κο. Ἡ νη­στεί­α, ἡ ὁ­ποί­α ἀ­πο­τε­λεῖ βα­σι­κό στοι­χεῖ­ο τῆς Ἑλ­λη­νι­κῆς με­σο­γεια­κῆς δι­α­τρο­φῆς, μπο­ρεῖ ὅ­πως λέ­νε οἱ εἰ­δι­κοί νά δώ­σει λύ­ση στό πρό­βλη­μα τῆς πα­χυ­σαρ­κί­ας μέ τόν πιό ὑ­γι­ει­νό τρό­πο.
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΑΧΝΙΚΑ 

Πολ­λα­πλή …ὑ­γεί­α

   Τά μέ­λη τῆς πο­λύ­τε­κνης οἰ­κο­γέ­νειας Σά­χνι­κα ἀ­κο­λου­θοῦν πι­στά τήν Ὀρ­θό­δο­ξη νη­στεί­α, μέ ἐ­ξαί­ρε­ση τά τρί­α μι­κρό­τε­ρα παι­διά, ἡ­λι­κί­ας 5, 4 καί 1 ἔ­τους. Τά ὑ­πό­λοι­πα ἕ­ξι παι­διά (15 ἐ­τῶν τό με­γα­λύ­τε­ρο) καί οἱ γο­νεῖς Κων­σταν­τῖνος καί Κυ­ρια­κή ἔ­χουν ἐ­ξο­ρί­σει τό κρέ­ας καί τά ζω­ϊ­κά προ­ϊ­όν­τα ἀ­πό τό τρα­πέ­ζι τους γιά τοὐ­λά­χι­στον 180 ἡ­μέ­ρες τόν χρό­νο. «Ὅ­λα ὀ­φεί­λον­ται στή σύ­ζυ­γό μου.  Ἡ οἰ­κο­γέ­νειά της νή­στευ­ε συ­στη­μα­τι­κά. Ἐ­γώ δέν εἶ­χα τέ­τοι­ες ἐμ­πει­ρί­ες, ἀλ­λά τίς υἱ­ο­θέ­τη­σα με­τά τόν γά­μο», λέ­ει ὁ κ. Κων­σταν­τῖνος Σά­χνι­κας, ὁ ὁ­ποῖ­ος ἐρ­γά­ζε­ται στά ΚΤΕΛ τοῦ Κη­φι­σοῦ.
Ἡ σύ­ζυ­γός του δέν δου­λεύ­ει, ὁ­πό­τε φρον­τί­ζει νά ὑ­πάρ­χει πάν­το­τε ἕ­να ὑ­γι­ει­νό μα­γει­ρε­μέ­νο φα­γη­τό στήν κα­τσα­ρό­λα. «Τά παι­διά δέν δι­α­μαρ­τύ­ρον­ται δι­ό­τι ξε­κί­νη­σαν νά νη­στεύ­ουν ἀ­πό τά πρῶτα χρό­νια τῆς σχο­λι­κῆς τους ἡ­λι­κί­ας καί πλέ­ον ἔ­χουν συ­νη­θί­σει. Ἕ­νας φυ­σι­κός χυ­μός ἀν­τι­κα­θι­στᾶ πε­ρί­φη­μα ἕ­να πο­τή­ρι γά­λα γιά τό δι­ά­στη­μα τῆς νη­στεί­ας. Τό ἀ­σβέ­στιο τό ἀ­να­πλη­ρώ­νουν μέ το­ύς ξη­ρούς καρ­πούς», ἀ­να­φέ­ρει ὁ κ. Σά­χνι­κας. Καί κα­τα­λή­γει: «Τά παι­διά ἀ­να­πτύσ­σον­ται φυ­σι­ο­λο­γι­κά καί ἔ­χουν τό σω­στό βά­ρος. Βε­βαί­ως, πρέ­πει νά πῶ ὅ­τι ἡ νη­στεί­α προ­ϋ­πο­θέ­τει μί­α ἄ­σκη­ση καί γιά μέ­να συν­δυ­ά­ζε­ται μέ τήν ἐ­ξο­μο­λό­γη­ση καί τή Θεί­α Κοι­νω­νία».
Τί πρέ­πει νά προσ­λαμ­βά­νουν κα­θη­με­ρι­νά τά παι­διά.
Θερ­μί­δες
Ὡς 1.500 (γιά παι­διά ὡς 10 ἐ­τῶν) καί κα­τά μέ­σον ὅ­ρο 2.000 (γιά ἐ­φή­βους ὡς 14 ἐ­τῶν, ἀ­νά­λο­γα μέ τό φύ­λο, τό ὕ­ψος καί τή δρα­στη­ρι­ό­τη­τα).    
Λί­πη
Ὡς 50 γραμ­μά­ρια.
2-3 ἐ­τῶν πρέ­πει νά δι­α­τη­ροῦν τή συ­νο­λι­κή ἡ­με­ρή­σια πρόσ­λη­ψη λί­πους στό 30%-35% τῶν θερ­μί­δων πού κα­τα­να­λώ­νουν.  
4-18 ἐ­τῶν τό πο­σο­στό πρέ­πει νά πε­ρι­ο­ρι­στεῖ στό 25%-35%. 
Τά πε­ρισ­σό­τε­ρα λί­πη πρέ­πει νά προ­έρ­χον­ται ἀ­πό τίς πη­γές πο­λυ­α­κό­ρε­στων καί μο­νο­α­κό­ρε­στων λι­πα­ρῶν ὀ­ξέ­ων, ὅ­πως εἶ­ναι τά ψά­ρια, οἱ ξη­ροί καρ­ποί, τό ἐ­λαι­ό­λα­δο, καί νά ἀ­πο­φεύ­γουν τά κο­ρε­σμέ­να καί τράνς λι­πα­ρά.
Ἁ­λά­τι
(Μί­α κου­τα­λιά ἅ­λα­τος ἰ­σο­δυ­να­μεῖ μέ 2.300 mg):  
Τόν πρῶ­το χρό­νο: Ὡς 1 γραμ­μά­ριο, δη­λα­δή 400 mg νά­τριο. 
2-3 ἐ­τῶν: 2 γραμ­μά­ρια, 4-6 ἐ­τῶν: 3 γραμ­μά­ρια, 7-10 ἐ­τῶν: 5 γραμ­μά­ρια. Τέρ­μα τό ὀ­ξει­δω­τι­κό στρές.
 Ὁ… ἐ­ξο­ρι­σμός τῶν τρο­φί­μων ζω­ϊ­κῆς προ­έ­λευ­σης ἀ­πό τό δι­αι­το­λό­γιο ὅ­σων ἀ­κο­λου­θοῦν τήν Ὀρ­θό­δο­ξη νη­στεί­α δέν ἐ­ξαν­τλεῖ τόν ὀρ­γα­νι­σμό. Καί αὐ­τό δι­ό­τι ἐ­κεῖ­νοι οἱ ὁ­ποῖ­οι νη­στεύ­ουν κα­τα­να­λώ­νουν ἄλ­λα τρό­φι­μα ὑ­ψη­λῆς δι­α­τρο­φι­κῆς ἀ­ξί­ας, ὅ­πως εἶ­ναι τά θα­λασ­σι­νά, τό λά­δι καί τό τα­χί­νι. 
Σύμ­φω­να μέ ἔ­ρευ­νες τοῦ Τμή­μα­τος Προ­λη­πτι­κῆς Ἰ­α­τρι­κῆς καί Δι­α­τρο­φῆς τοῦ Πα­νε­πι­στη­μί­ου τῆς Κρή­της, ὅ­σοι νη­στεύ­ουν δέν ἔ­χουν σι­δη­ρο­πε­νι­κή ἀ­ναι­μί­α, ἐ­νῶ ἡ ὁ­λι­κή τους χο­λη­στε­ρό­λη εἶ­ναι χα­μη­λό­τε­ρη σέ σύγ­κρι­ση μέ ἐ­κεί­νους πού δέν νη­στεύ­ουν. Ἐ­πί­σης, τά ἄ­το­μα πού δέν νη­στεύ­ουν ἔ­χουν ὑ­ψη­λά ἐ­πί­πε­δα ὀ­ξει­δω­τι­κοῦ στρές, δη­λα­δή, ὅ­πως ἐ­ξη­γεῖ ὁ κ. Κα­φά­τος, «αὐ­ξά­νον­ται οἱ ἐ­λεύ­θε­ρες ρί­ζες ὀ­ξυ­γό­νου στόν ὀρ­γα­νι­σμό τους, οἱ ὁ­ποῖ­ες εἶ­ναι ἐ­ξαι­ρε­τι­κά το­ξι­κές καί ἐ­πι­φέ­ρουν βλά­βες στίς κυτ­τα­ρι­κές μεμ­βρά­νες καί στό DΝΑ τῶν κυτ­τά­ρων, δη­λα­δή προ­κα­λοῦν ἀλ­λοι­ώ­σεις στό γο­νι­δί­ω­μα».      
     Οἱ εἰ­δι­κοί εἶ­ναι κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κοί: Ἡ Ὀρ­θό­δο­ξη νη­στεί­α ἀ­πο­τε­λεῖ ἕ­να ση­μαν­τι­κό ὅ­πλο γιά τήν κα­τα­πο­λέ­μη­ση τῆς πα­χυ­σαρ­κί­ας καί τῶν νο­ση­μά­των πού τή συ­νο­δεύ­ουν (ὑ­πέρ­τα­ση, ὑ­περ­λι­πι­δαι­μί­ες, σακ­χα­ρώ­δης δι­α­βή­της, ἐγ­κε­φα­λι­κά καί καρ­δια­κά ἐ­πει­σό­δια, καρ­κί­νος κ.ἄ.).  
Οἱ βα­σι­κοί κα­νό­νες
   Νά ἀ­πο­φεύ­γε­τε τό τη­γά­νι­σμα τῶν θα­λασ­σι­νῶν ἤ τῶν λα­χα­νι­κῶν καί τήν ὑ­περ­κα­τα­νά­λω­ση ὑ­δα­ταν­θρά­κων (ψω­μιά, μα­κα­ρό­νια κ.ἄ.). 
Νά προ­τι­μᾶ­τε τό ἐ­λαι­ό­λα­δο ἀ­πό ὁ­ποι­ο­δή­πο­τε ἄλ­λο φυ­τι­κό ἔ­λαι­ο.
Βάλ­τε στό δι­αι­το­λό­γιό σας τό τα­χί­νι καί το­ύς ξη­ρούς καρ­πούς, ἀλ­λά μέ μέ­τρο δι­ό­τι πα­χαί­νουν. 
 Κα­λύψ­τε τήν ἔλ­λει­ψη ζω­ϊ­κῶν πρω­τε­ϊ­νῶν μέ ὄ­σπρια καί θα­λασ­σι­νά.
Μήν πα­ρα­λεί­πε­τε τήν πρόσ­λη­ψη πρω­τε­ϊ­νῶν, βι­τα­μι­νῶν τοῦ συμ­πλέγ­μα­τος Β, ἀ­σβε­στί­ου καί σι­δή­ρου.
Ἔ­τσι δέν θά αἰ­σθά­νε­στε κου­ρα­σμέ­νοι.  
Ἡ θρε­πτι­κή ἀ­ξί­α
Ἐ­λαι­ό­λα­δο: Ἐ­νι­σχύ­ει τήν ἄ­μυ­να ἔ­ναν­τι τοῦ καρ­κί­νου. Εὐ­ερ­γε­τι­κές ἐ­πι­δρά­σεις στίς με­τα­βο­λι­κές λει­τουρ­γί­ες τῆς γα­στρεν­τε­ρι­κῆς ὁ­δοῦ.  
Λα­χα­νι­κά, χόρ­τα καί φροῦ­τα: Εὐ­ερ­γε­τι­κά γιά τήν ὑ­γεί­α τοῦ πε­πτι­κοῦ καί γα­στρεν­τε­ρι­κοῦ συ­στή­μα­τος. 
Με­λέ­τες ἔ­χουν δεί­ξει ὅ­τι μει­ώ­νουν τίς πι­θα­νό­τη­τες ἐκ­δή­λω­σης καρ­κί­νου τοῦ πα­χέ­ος ἐν­τέ­ρου καί καρ­δι­αγ­γεια­κῶν νο­ση­μά­των. Ἔ­χουν καί ἀν­τι­ο­ξει­δω­τι­κές ἰ­δι­ό­τη­τες.
Τα­χί­νι: Ἔ­χει ἀν­τι­γη­ραν­τι­κές καί ἀν­τι­υ­περ­τα­σι­κές ἰ­δι­ό­τη­τες. Βο­η­θᾶ στήν κα­τα­πο­λέ­μη­ση τῆς χο­λη­στε­ρό­λης, στό ἀ­νο­σο­ποι­η­τι­κό, στήν πρό­λη­ψη τοῦ κα­ταρ­ρά­κτη, στήν ἀν­τι­με­τώ­πι­ση τοῦ δι­α­βή­τη καί τῆς ἀρ­τη­ρι­ο­σκλή­ρυν­σης καί στή σω­στή λει­τουρ­γί­α τοῦ ἥ­πα­τος!
Ξη­ροί καρ­ποί: Πε­ρι­έ­χουν ὑ­ψη­λές πο­σό­τη­τες ἀ­σβε­στί­ου. Πλού­σιοι σέ πο­λυ­α­κό­ρε­στα λι­πα­ρά ὀ­ξέ­α, πρω­τε­ΐ­νες, ἰ­χνο­στοι­χεῖ­α, φυ­τι­κές ἴ­νες καί βι­τα­μί­νες.
Θα­λασ­σι­νά: Πλού­σια σέ βι­τα­μί­νες, ω-3 λι­πα­ρά ὀ­ξέ­α (εὐ­ερ­γε­τι­κά γιά τό καρ­δι­αγ­γεια­κό σύ­στη­μα).
Καί ἰ­ώ­διο. Πρέ­πει νά ἀ­πο­φεύ­γον­ται ἀ­πό ἄ­το­μα μέ αὐ­ξη­μέ­νο οὐ­ρι­κό ὀ­ξύ.

2 σχόλια:

  1. Πάρα πολύ ενδιαφέρον το άρθρο αυτό για τη νηστεία. Χρειαζόταν να μπουν τα πράγματα στη θέση τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Κυρίως εκείνο το....''τα εξερχόμενα έχουν σημασία και όχι τα εισερχόμενα!!!είναι ...καταπληκτικό!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή