Τι μας απαντά για το άβατο που υπάρχει στο Περιβόλι της Παναγίας ο σεπτός Καθηγούμενος της Σιμωνόπετρας Αρχιμανδρίτης κ. Ελισαίος

Τι μας απαντά για το άβατο που υπάρχει στο Περιβόλι της Παναγίας ο σεπτός Καθηγούμενος της Σιμωνόπετρας Αρχιμανδρίτης κ. Ελισαίος

Για το πολυσυζητημένο θέμα του αβάτου, αλλά και -πριν και έπειτα από αυτό- γενικότερα για την ουσία και σημασία του Μοναχισμού μάς ομιλεί στη σημερινή επικοινωνία μας ο σεπτός Καθηγούμενος της Σιμωνόπετρας Αρχιμανδρίτης κ. Ελισαίος.

 - Μανώλης Μελινός: Γέροντα, πώς εισέρχεται, πώς εντάσσεται ο υποψήφιος στο μοναστήρι; Είναι συγκεκριμένη η περίοδος της δοκιμασίας;

- Αρχιμ. Ελισαίος Σιμωνοπετρίτης: Κάθε ψυχικώς υγιής άνθρωπος που το επιθυμεί πολύ είναι δεκτός στο μοναστήρι. Αυτό δεν σημαίνει ότι οπωσδήποτε θα μείνει ή ότι θα τον κρατήσει το μοναστήρι. Ο Αγιος Ιωάννης της Κλίμακος αναφέρει ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι θείας κλήσεως. Σε αυτό το σημείο πρέπει να σημειώσουμε ότι για την ασφάλεια του προσώπου πρέπει να υπάρξει ένα στάδιο προδοκιμασίας, όπως το λέμε στη νεότερη γλώσσα. Οταν αυτό που αισθάνεται σταθεροποιηθεί σαν έφεση και αναζήτηση, τότε υποβάλλει γραπτώς αίτηση στο μοναστήρι και η Γεροντική Σύναξις αποφασίζει αν πρέπει να τον εγγράψει στους δοκίμους της μονής. Συνήθως η δοκιμή του κυμαίνεται από ένα έως τρία χρόνια. Αν κάποιος, για παράδειγμα, δεν έχει εκκλησιαστική παιδεία από παλαιά, πρέπει να εξαντλούνται τα τρία χρόνια και ίσως κάποτε κάποτε και περισσότερο...

 

- Μ. Μ.: Λιγότερο από έναν χρόνο σε ποιες περιπτώσεις;

- Αρχιμ. Ελ. Σιμ.: Σε περιπτώσεις εξαιρετικές. Αν κάποιος έχει εκκλησιαστική παιδεία και σταθερότητα, ναι. Γιατί αυτό δεν ξεκινά από την ασφάλεια του μοναστηριού, αλλ’ από την ασφάλεια του προσώπου. Μη φθάσει, ο μη γένοιτο, ο μοναχός να πει κάποτε «γιατί βιάσθηκα τόσο πολύ...».

- Μ.Μ.: Τι εξυπηρετεί η αλλαγή ονόματος;

- Αρχιμ. Ελ. Σιμ.: Ο μοναχός προσερχόμενος απαρνείται τα πάντα· πολλά που για τον κόσμο είναι καταξίωση, για τον μοναχό είναι απάρνησις όπως λ.χ. οι γονείς, ένα ιδανικό, η προσφορά στην κοινωνία... Πλ’ αυτά, όχι από μίσος γι’ αυτά, αλλ’ από γνησίαν αγάπη προς Τον χορηγό παντός αγαθού και ιδανικού, τον Χριστό.

- Μ. Μ.: Γέροντα, λένε μερικοί ότι οι μοναχοί απαρνούνται τον κόσμο επειδή τον μισούν... Αλλοι ισχυρίζονται ότι στο μοναστήρι πάνε αποτυχημένοι, περιθωριακοί τύποι, που δεν έχουν άλλη διέξοδο. Παρακαλώ απαντήστε τους.

- Αρχιμ. Ελ. Σιμ.: Σημασία δεν έχει ν’ απαντήσω έτσι απλά, να πληροφορήσω γι’ αυτά και για άλλα· σημασία έχει ν’ αποκαλύψω -αν μπορώ και αν η ζωή μου το αποδεικνύει αυτό- την παρηγοριά του ανθρώπου, τον Θεό, με τη συμπεριφορά, με το βίωμα, με τον τρόπο, με την εμφάνισή μου. Αυτόν πρέπει να υποδεικνύω. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη προσφορά τού ν’ αποκαλύψεις σε κάποιον αυτό που πραγματικώς αναζητεί. Αν οι μοναχοί το κάνουν αυτό, είναι κατ’ εμέ καταξιωμένοι, τίποτε άλλο να μη κάνουν. Γιατί είναι οι στιγμές οι καίριες του ανθρώπου, που μπορεί να έχει προσφέρει στην κοινωνία τα πάντα και να του λείπει «κάτι». Αν λοιπόν ένας μοναχός μιλήσει σ’ έναν εξηντάχρονο, εβδομηντάχρονο -ο οποίος έχει παρακολουθήσει 700 κηρύγματα που δεν «μίλησαν» στην καρδιά του- και τον βοηθήσει αποτελεσματικώς, να το μεγάλο κέρδος. Αυτό σημαίνει πολλά και για τον μοναχό και για την κοινωνική καταξίωση. Οπως εσείς χρειάζεσθε τον κόσμον, έτσι κι εμείς χρειαζόμαστε το μοναστήρι, καθώς λειτουργούμε ως μέλη ενός σώματος. Η προσφορά του μοναχού, λοιπόν, είναι η προσφορά ενός μέλους προς το κοινωνικό σύνολο, προς την Εκκλησία σε τελευταία ανάλυση. Η παράδοση λέει ότι οι μοναχοί είναι το νεύρο της Εκκλησίας! Αποτελούν την εμπροσθοφυλακή του Σώματος.

- Μ. Μ.: Γέροντα, ας μιλήσουμε για το άβατο του Αγίου Ορους. Απ’ όσο γνωρίζω, ο νόμος περί του αβάτου εκδόθηκε καταρχάς από τον Κωνσταντίνο Μονομάχο, περί τα μέσα του 11ου αιώνος. Μάλιστα έχω πληροφορηθεί παράδοση που λέγει ότι την εποχή της Τουρκοκρατίας Τούρκος υπάλληλος -περιφρονώντας τον κανόνα που περιλαμβάνει και τα θηλυκά παραγωγικά ζώα- μετέφερε μία κατσίκα στις Καρυές, το γάλα όμως της οποίας μεταβλήθηκε σε αίμα! Δεν δέχεσθε εδώ -κατά παράδοση- το θηλυκό στοιχείο;

- Αρχιμ. Ελ. Σιμ.: Δεν είναι απόλυτο αυτό. Δεν μπορούμε να πούμε έτσι γενικευμένα «το θηλυκό στοιχείο».

- Μ. Μ.: Το να μην μπαίνει η γυναίκα στο Αγιον Ορος κάπου είναι κατανοητό. Βοηθείται ο μοναχός να ολοκληρώσει απερίσπαστος το έργο του. Σε άλλο επίπεδο, σε άλλη έκφραση της ζωής, θα μπορούσατε κάλλιστα λ.χ. να έχετε τις κότες σας, ώστε να μην αγοράζετε αβγά από τον κόσμον.

- Αρχιμ. Ελ. Σιμ.: Ας θέσουμε το θέμα πιο γενικά· έχει σημασία, γιατί στο Αγιον Ορος διατηρήθηκε αυτή η παράδοση. Σε όλα τα μοναστήρια απ’ αρχής υπήρχε το άβατο και στ’ ανδρικά και στα γυναικεία. Αυτό λοιπόν που είναι βασικό και αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για την εύρυθμη λειτουργία των μοναστηριών διατηρήθηκε στο Αγιον Ορος. Τώρα, γιατί γίνεται αυτό; Στο πλαίσιο της αποταγής των πάντων -δεν θέτω σε ηθική βάση το ζήτημα- ακόμη και του πολύ ιερού δεσμού της συζυγίας, είναι φυσικό ν’ αρνούμασθε αυτή τη δυνατότητα της επικοινωνίας με το άλλο φύλο. Αυτό, εν τέλει, για να δημιουργηθούν στο Αγιον Ορος -που είναι κατεξοχήν μοναστικός χώρος- οι άριστες προϋποθέσεις και συνθήκες για τη μοναχική ζωή. Μέσα σε αυτά περιλαμβάνεται και η αποταγή των πάντων. Γι’ αυτό και δεν δεχόμαστε την είσοδο των γυναικών, όχι από αντίληψη μισογυνισμού, αλλ’ από το ακριβώς αντίθετον: Από βαθιά αξιοπρέπεια σε αυτό που κάνουμε. Να κρατήσουμε τις προϋποθέσεις για να είναι η μοναχική ζωή απερίσπαστη και απόλυτη, όπως έκαναν και κάνουν και οι γυναίκες για τα δικά τους μοναστήρια. Μακάρι να υπήρχε ένα Αγιον Ορος και για τις γυναίκες... Θα ήτο πάρα πολύ καλό. Μέσα λοιπόν στο γενικότερο πλαίσιο, επικράτησε να μην υπάρχουν θηλυκά ζώα στο Αγιον Ορος. Με την πάροδο των ετών η παράδοσις αυτή περιβλήθηκε ένα μανδύα ιερότητος, ότι τίποτε το θηλυκό δεν υπάρχει στο Αγιον Ορος. Αυτό βεβαίως δεν είναι και τόσον αληθινό, γιατί π.χ. δεν εφαρμόσθηκε πάντα. Απλούστατα η πανίδα και η χλωρίδα έχουν και τα θηλυκά και τ’ αρσενικά. Ομως καθιερώθηκε τα ζώα που εντάσσονται στη ζωή του μοναστηριού -τα χρησιμοποιεί δηλαδή η μονή- να μην είναι θηλυκά. Οταν ο Αγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης έφερε βόδια και αγελάδες στο μοναστήρι του και μεταφορικά ζώα, οι ασκητές αντέδρασαν. Μετά, με το τυπικό του Τσιμισκή, καθιερώθηκε να έχει ζώα μόνον η Μεγίστη Λαύρα -το πρώτο τη τάξει μοναστήρι- που είχε και έχει πολλές ανάγκες.

Αυτό λοιπόν ξεκίνησε -όπως τα περισσότερα πράγματα- απλά και στη συνέχεια περιβλήθηκε μίαν αίσθησιν ιερότητος κατά την πορεία των πραγμάτων. Επαναλαμβάνω για το θέμα του αβάτου: Εφαρμόσθηκε και στο Αγιον Ορος -όπως αναφέραμε- ως παράδοση του Μοναχισμού.

 

Μανώλης Μελινός

Θεολόγος συγγραφέας,

διευθυντής Βιβλιοθήκης της Ι. Συνόδου

ΠΗΓΗ

Χάρις Αλεξίου: "Όταν υιοθέτησα το παιδί μου, φοβόμουν αν θα ήμουν ικανή να το αγαπήσω"

Για τις μεγάλες της αδυναμίες και την "αχίλλειο πτέρνα" της μίλησε η σπουδαία Ελληνίδα ερμηνεύτρια Χάρις Αλεξίου σε μια άκρως αποκαλυπτική συνέντευξη. Η ίδια δε δίστασε να αποκαλύψει τα συναισθήμητα της την περίοδο που πήρε την απόφαση να υιοθετήσει το γιό της, αλλά και να παροτρύνει και άλλους γονείς να κάνουν αυτό το βήμα.

"Είχα έναν και μοναδικό φόβο όταν υιοθέτησα το παιδί μου, εάν θα είμαι ικανή να το αγαπήσω. Αν θα είμαι αντάξια αυτού του παιδιού. Γιατί παίρνεις ένα πλασματάκι, ένα μωρό που γεννιέται κι έχεις όλη την ευθύνη να το μεγαλώσεις και να του δώσεις μια σωστή ζωή κι έναν σωστό κόσμο. Όσο κι αν δεν ξέρουμε τι είναι το σωστό. Εκεί είναι που υπάρχει πάντα η αμφιβολία, αν εμείς ως γονείς πράττουμε σωστά και όχι επειδή το παιδί το υιοθετήσαμε ή το γεννήσαμε. Δεν είναι κτήμα κανενός το παιδί, είναι ένας άνθρωπος που μεγαλώνει, για να κάνει τη δική του οικογένεια κι εσύ βλέπεις αυτό που έχεις δώσει σ’ αυτόν τον άνθρωπο, καμαρώνεις και χαίρεσαι!" δήλωσε συγκινημένη η μεγάλη ερμηνεύτρια του ελληνικού τραγουδιού.

Παράλληλα για το ίδιο θέμα πρόσθεσε: "Θα συμβούλευα όλα τα ζευγάρια που θέλουνε να έχουν παιδάκια και δεν μπορούν να τα έχουνε φυσικά, να μη το σκεφτούνε καθόλου αυτό το πράγμα αλλά πρώτα να κοιτάξουν βαθιά μέσα τους και να δούνε αν πραγματικά θέλουν να γίνουν γονείς και τίποτα άλλο να μη τους απασχολήσει."

Από την άλλη, η "αχίλλειος πτέρνα" της δεν είναι το κομμάτι της υιοθεσίας αλλά το τραγούδι όπως παραδέχεται η ίδια. "Επειδή μόνο το τραγούδι με έχει βασανίσει στη ζωή μου, νομίζω ότι αυτή είναι η Αχίλλειος πτέρνα μου και όσο περνάν τα χρόνια, όσο πιο βαθιά  μπαίνω μέσα σ’ αυτό, νομίζω ότι αυτό είναι που θα με ταλαιπωρεί (με την καλή έννοια) μέχρι το τέλος της ζωής μου" είπε χαμογελώντας η Χάρις Αλεξίου.

Ακόμη, εξήγησε γιατί  το "Όλα σε θυμίζουν" είναι από τα αγαπημένα της τραγούδια και ποια γεγονότα της ζωής της  έχει συνδέσει μ'αυτό, λέγοντας:  "Αυτό είναι το πιο αγαπημένο τραγούδι του κόσμου. Σαφώς είναι και δικό μου αγαπημένο τραγούδι γιατί με δένουν πράγματα με αυτό… Συνέπεσε την ίδια εποχή που έφυγε η μητέρα μου, ανήκει στον αγαπημένο μου φίλο Μάνο Λοϊζο και στον επίσης αγαπητό Μανώλη Ρασούλη, μα πάνω απ’ όλα αυτό το τραγούδι έχει αγγίξει τόσους πολλούς ανθρώπους, που πια έχει γίνει ένα κομμάτι του εαυτού μου. Δεν μπορώ να μη το τραγουδήσω σε κάποια συναυλία".

 patrasevents.gr

Ζουλιέν Γκριβέλ - ο οδοντίατρος των λεπρών

Aν η ανιδιοτελής προσφορά στο κοινωνικό σύνολο αποτελεί «πλούτο» ο ελβετός οδοντίατρος Ζουλιέν Γκριβέλ είναι πάμπλουτος. Από τα πρώτα κιόλας βήματά του ως οδοντίατρος στη Γενεύη αποφασίζει να θέσει εαυτόν στην υπηρεσία των Ελλήνων λεπρών. Ταξιδεύει επί 27 χρόνια δύο φορές το χρόνο για να χαρίσει ένα χαμόγελο στους χανσενικούς που νοσηλεύονται στο Νοσοκομείο Λοιμωδών Νόσων στην Αθήνα. Εις πείσμα της προκατάληψης που απομονώνει τους λεπρούς ως επικίνδυνους ο Ζουλιέν Γκριβέλ τούς πλησιάζει για να αποκαταστήσει τη ζημιά στα δόντια τους, καθώς τα ακρωτιασμένα χέρια τους δεν μπορούν να τα πλύνουν. Στα αλλοιωμένα τους χαρακτηριστικά ανακαλύπτει την αληθινή ομορφιά, την εσωτερική...

Για την ανιδιοτελή προσφορά του βραβεύεται από την Ακαδημία Αθηνών... Μιλήσαμε μαζί του, μοιραστείτε αυτή τη χαρά και την τιμή. 
-Πώς ήλθατε σε επαφή με τους χανσενικούς στην Ελλάδα;
Έχω μια πολύ ωραία, συγκινητική, παράξενη και σπαραχτική ιστορία.
Το 1972 τελείωσα τις σπουδές οδοντιατρικής στη σχολή στη Γενεύη, μετά από 3 χρόνια ως βοηθός ενός οδοντιάτρου, άνοιξα το δικό μου ιατρείο. Από τότε η ζωή θα είχε κυλήσει ομαλά, χωρίς εκπλήξεις, με μονοτονία, αλλά ευτυχώς που υπήρξε ένας φίλος μου κοινωνιολόγος που μιλούσε πολύ καλά τα ελληνικά ο οποίος είχε συμμετάσχει στην ταινία «Η τάξη για τη Λέπρα» και με ρώτησε αν μπορώ να έλθω στην Ελλάδα να φτιάξω τα δόντια ενός χανσενικού φίλου του. Ένιωσα έκπληξη, πρώτα από όλα, επειδή νόμιζα ότι ήταν πολύ πιο κοντά μας. Κατά το τέλος του 18ου αιώνα η εξάπλωση της λέπρας αυξήθηκε στην Ευρώπη. Το πρώτο διάταγμα για τη λέπρα ήταν το 1836 που πρότεινε την απομόνωση των λεπρών.
Δε φοβηθήκατε ότι θα μπορούσατε να κολλήσετε από τους λεπρούς;
Περίεργο, αλλά δε φοβήθηκα καθόλου. Όταν μου το ζήτησε ο φίλος μου, ένιωσα ότι ταιριάζει πολύ με τον εσωτερικό μου κόσμο...
-Πότε ήλθατε στην Ελλάδα για πρώτη φορά;
Ήλθα τότε για πρώτη φορά, μετά μου άρεσε να φτιάχνω τα δόντια του πρώτου μου ασθενή, έτσι ζήτησα την άδεια του υπ. Υγείας Σπύρου Δοξιάδη για να έρχομαι. Στην αρχή ερχόμουν 3 φορές το χρόνο για δύο εβδομάδες την κάθε φορά. Μετά ένας φίλος μου Ελβετός με ρώτησε αν μπορούσε να έρχεται μαζί μου κι έτσι ερχόμουν εγώ δύο φορές κι εκείνος μία.
-Πού συναντούσατε τους άρρωστους για να τους προσφέρετε τις υπηρεσίες σας;
Από το 1957 όλοι οι λεπροί της Ελλάδας, πήγαιναν στον Αντιλεπρικό Σταθμό στο χώρο του νοσοκομείου Λοιμωδών Νόσων στην Αγ. Βαρβάρα.
-Όταν έκλεισε η Σπιναλόγκα;
Ναι, το 1957. Ο προορισμός του Νοσοκομείου ήταν για περίθαλψη, επιμόρφωση και για να έχουν ένα εξιτήριο να βγουν στην κοινωνία.
-Ποια ήταν η πιο συγκλονιστική εμπειρία που ζήσατε μαζί τους; Σας μιλούσαν, σας έλεγαν τα προβλήματά τους; Πώς επικοινωνούσατε μαζί τους, ενώ δεν ξέρατε τη γλώσσα;
Αυτό ήταν το μαρτύριο στην αρχή για μένα, επειδή δεν ήξερα καλά τα ελληνικά αλλά τα έμαθα σιγά-σιγά αρκετά για να συνεννοηθούμε. Μου είπανε πολλές μαρτυρίες.
-Τι είναι εκείνο που κάνει αυτή την επαφή συγκλονιστική; Σας έβλεπαν σαν φίλο; Έναν άνθρωπο που μπορούσαν να εμπιστευθούν, ενώ η κοινωνία τούς γύριζε την πλάτη;
Ναι, έγινα φίλος τους, με έλεγαν «ο γιατρός μας έρχεται», ήταν μια πολύ συγκινητική συνάντηση.
-Τι εικόνες, τι συμπεριφορές έχετε κρατήσει από αυτούς τους ανθρώπους;
Το κουράγιο, την αξιοπρέπειά τους, πώς έχουν υποφέρει τόσες δοκιμασίες από παιδιά… Η πίστη τους μου έχει κάνει εντύπωση.
-Μέχρι πότε συνεχίσατε να επισκέπτεστε τους χανσενικούς για να φροντίζετε τα δόντια τους;
Μέχρι το 1998. Από τότε δεν είχε και πολλή δουλειά. Νομίζαμε ότι η νόσος είχε εξαφανιστεί. Ήταν γέροι, δεν είχε νέα κρούσματα. Το πρόβλημα ήταν ότι ήταν ακρωτηριασμένοι, πως δεν είχαν χέρια να πλυθούν. Τα δόντια τους ήταν χαλασμένα. Και τους έφτιαξα τα χαρακτηριστικά τους, το κοινωνικό διαβατήριο, ένα χαμόγελο.
-Αυτοί οι άνθρωποι είχαν τη δύναμη να χαμογελούν;
Αυτό ήταν το περίεργο, φανταστικό, ότι μπορούσαν να χαμογελούν ακόμα. Μια φορά ένας φίλος μου, που ήταν χανσενικός και ζει ακόμα, μου είπε: «Ξέρεις με αυτές τις δοκιμασίες βγαίνει όμορφα σμιλεμένη η ψυχή του ανθρώπου». Πώς μπορεί να το πει αυτό μετά από τόσες δοκιμασίες;…
-Είδατε, δηλαδή, όμορφους ανθρώπους με αλλοιωμένα χαρακτηριστικά;
Είδα τη ψυχική ομορφιά. Μαζί τους έμαθα την ουσία της ζωής.
-Υπήρξε κάποια περίπτωση, κάποιος χανσενικός, που να σας συγκίνησε περισσότερο από τους άλλους;
Ναι, αυτοί που έμειναν θετικοί. Δηλαδή που… Είναι δύσκολο να σας εξηγήσω· όσοι είχαν τη νόσο γι’ αυτούς δεν ήταν στιγματισμένοι, ήταν θεραπευμένοι. Η προκατάληψη είχε φύγει, αλλά στην αρχή, 50 ολόκληρα χρόνια, ήταν γραμμένο ότι έπρεπε να στείλουμε τους λεπρούς στα λεπροκομεία. Και μετά όταν ήλθε το φάρμακο… Α, αυτό είναι πολύ σημαντικό. Το 1941 ένας γιατρός στην Αμερική βρήκε την προμίνη, μια ουσία στην οικογένεια των σουλφόνων. Οι πρώτες κλινικές δοκιμές ήταν πολύ ενθαρρυντικές. Αυτό είναι πολύ σημαντικό γιατί επιτέλους αντιμετωπίστηκε ο σωματικός εκφυλισμός που προκαλεί η νόσος μετά από 55 αιώνες συμφοράς. Πολύ σημαντική ανακάλυψη. Μετά από 50 χρόνια με απόρριψη και προκατάληψη πώς να γυρίσουν εύκολα στα χωριά; Τότε ήταν αθεράπευτη νόσος και όταν πήγαινε κάποιος στο λεπροκομείο ήταν σαν νεκρός. Κι όταν κάποιος αρρώσταινε τον διέγραφαν από τα μητρώα του χωριού του.
-Σαν να μην υπήρχε;…
Δεν υπήρχε πια. Φοβερό… Επειδή δεν είχε καμιά ελπίδα επιστροφής.
-Έχετε γνωρίσει και παιδιά χανσενικά;
Έχω γνωρίσει παιδιά των χανσενικών που είναι πολύ καλά. Δεν είχαν πρόβλημα και γι’ αυτό το θέμα π.χ. στη Σπιναλόγκα επιτρεπόταν ο γάμος εκεί. Τα παιδιά έπρεπε να πάνε στον παιδικό σταθμό στο Λοιμωδών Νόσων. Αλλά για φανταστείτε πως μια μητέρα έπρεπε να δώσει το παιδί της για να πάει στον παιδικό σταθμό.
-Δε θα το ξαναέβλεπε ποτέ;
Όχι, είχανε νέα από τα παιδιά και από το 1950 μπορούσαν να πάνε τα παιδιά να τους δουν. Φανταστείτε τον τρομερό αγώνα μεταξύ της λογικής και της αγάπης. Μια μητέρα έπρεπε να δώσει το παιδί, να φύγει από τα ακρωτηριασμένα της χέρια και της πληγές της. Ο νόμος και η λογική το ήθελαν αλλά η αγάπη δεν το ήθελε, οδυνηρός αγώνας.
-Μιλήστε μας για αυτά τα παιδιά.
Τα έχω δει αλλά τότε πια υπήρχε θεραπεία, δεν είχε πια ακρωτηριασμούς.
-Τι σήμαινε για σας η βράβευσή σας από την Ακαδημία Αθηνών, ήταν αναμενόμενη;
Ήταν ένα δώρο. Δεν το περίμενα, τι να περιμένω;… Ήταν μια ωραία αναγνώριση.
Οφείλω να υπογραμμίσω ότι όλα αυτά τα χρόνια η προσφορά σας στους χανσενικούς γινόταν αφιλοκερδώς. Ήταν μια προσφορά στον Άνθρωπο. 
-Στη χώρα σας έχετε βραβευθεί για το έργο σας;
Ναι, για τη διδακτορική διατριβή μου που ήταν για τη «Νόσο του Χάνσεν στην Ελλάδα και την Κρήτη του 20ού αιώνα».
-Έχετε πάει στη Σπιναλόγκα;
Ναι, πολλές φορές.
-Τι μπορείτε να μας μεταφέρετε για τον τόπο αυτό; Μέσα από το βιβλίο «Το Νησί» έχουμε διαμορφώσει μια εικόνα. Ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα;
Όχι, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, ήταν πάρα πολύ πιο δύσκολα, δεν είχε φάρμακα. Είχε ένα γιατρό που πολύ σπάνια πήγαινε εκεί. Δε ζούσε μαζί τους, έμενε απέναντι στην Πλάκα. Ήταν δράμα.
-Κάθε φορά που πηγαίνετε στη Σπιναλόγκα, τι νιώθετε;
Μεγάλη συγκίνηση ακόμη και σήμερα. Πέρυσι πήγα με φίλους και τους έδειξα τη Σπιναλόγκα και τους είπα την ιστορία. Ήταν πολύ συγκινητικό.
-Έχετε επισκεφθεί το δικό μας Λωβοκομείο, ξέρετε την ιστορία του;
Ξέρω πιο λίγα από ό,τι γνωρίζω για την Σπιναλόγκα. Είχα επισκεφθεί το Λωβοκομείο πριν από 10 χρόνια, αλλά πήγα και χθες.
-Να σημειώσουμε ότι γνωρίζετε τον Ανδρέα Μιχαηλίδη που έχει αναλάβει σε ένα μεγάλο βαθμό μαζί με μία Επιτροπή την προσπάθεια ανάδειξης του χώρου. Αλήθεια, τι είδατε εκεί κατά την επίσκεψή σας;
Είδα ένα μέρος με όλα ανοικτά, σπασμένα, χαλασμένα, με σκουπίδια και βρομιές. Κατά τη γνώμη μου είναι κρίμα. Είναι οι μνήμες των ανθρώπων που έζησαν ολόκληρη ζωή στη σκιά και κλεισμένοι εκεί.
-Τι θα περιμένατε να γίνει εκεί; Πώς φαντάζεστε το χώρο;
Τι να αποφασίσω εγώ, τίποτα. Αλλά κατά τη γνώμη μου πρέπει να αποκατασταθεί για τη μνήμη τους. Το μέρος αυτό αξίζει σεβασμό και αξιοπρέπεια.
-Αν συγκρίνουμε τα δύο μέρη τι μπορούμε να πούμε; Ήταν το Λωβοκομείο η Σπιναλόγκα της Χίου;
Νομίζω ότι ήταν το ίδιο. Ήταν κλεισμένοι, η απομόνωση ήταν σκληρή, υπήρχε απόρριψη και θα ήθελα να σας πω μια μαρτυρία που άκουσα από ένα χανσενικό: «Μπορεί να φανταστεί κανείς τι σήμαινε να είσαι λεπρός τότε, χωρίς φάρμακα, χωρίς ελπίδα θεραπείας, περιμένοντας το τελικό στάδιο της αρρώστιας, αυτό της ολοκληρωτικής σου καταστροφής. Η απέχθεια για τον ίδιο σου τον εαυτό. Καταραμένη ασθένεια. Ο φόβος…». Δεν αξίζουν σεβασμό αυτοί;
Εμείς αυτή την άποψη την υποστηρίζουμε χρόνια και προσπαθούμε μέσα από τη δουλειά μας να αναδείξουμε ότι αυτός ο τόπος χρειάζεται να διασωθεί καθώς και η μνήμη των ανθρώπων που έζησαν εκεί. Γίνονται κάποιες προσπάθειες, ας ελπίσουμε ότι γρήγορα θα τελεσφορήσουν…
Το ελπίζω κι εγώ…
-Αν ξαναρχίζατε τη ζωή σας πάλι τον ίδιο δρόμο θα επιλέγατε, πάλι κοντά στους χανσενικούς - ακόμη κι αν είχατε πληρώσει ένα βαρύ τίμημα ή αν θα είχε επηρεαστεί η ζωή σας απ’ αυτούς;
Σίγουρα! Δεν ξέρω με τους χανσενικούς, γιατί ελπίζω ότι δε θα έχει πια αυτή τη νόσο. Τέτοια αποστολή, αυτό αξίζει στη ζωή. Είναι… Αισθάνομαι πλούτο με όσα κέρδισα στο δρόμο, όπως λέει ο Καβάφης στο πολύ σημαντικό του ποίημα για την «Ιθάκη».
Κι εμείς νιώθουμε ότι ήταν μεγάλη τιμή και χαρά μας που σας φιλοξενήσαμε. Σας ευχαριστώ πολύ.
Πηγή : www.alithia.gr
Αντέγραψα από...

Ο Σταμάτης Σπανουδάκης μιλά για το Χριστό(απόσπασμα από παλαιότερη συνέντευξη)

...- Πάνε 30 χρόνια επίσης από τότε πού πρωτακούσαμε το τραγούδι σας «Σάν γοργό ποτάμι». Ηταν μία έκπληξη για μας να ακούμε ένα νέο συνθέτη να τραγουδά έκεϊνα τα χρόνια για τον Χριστό.
«"Ηταν μόλις είχα πιστέψει στον Χριστό, το 1975, όταν άρχισα να γράφω τραγούδια απλά, για να πείσω κι άλλους να έρθουν κοντά Τον. Αργά στη ζωή μου ήρθε η πίστη. Ξανα-άνακάλυψα τον Χριστιανισμό στα δύσκολα νεανικά μου χρόνια. Ή δική μου Πεντηκοστή ήταν μία πολύ συγκεκριμένη χρονική στιγμή καί περίοδος από την οποία καί μετά άλλαξαν όλα. Πριν ήμουν αλλιώς καί μετά ήμουν αλλιώς. "Ετσι καί ή μουσική μου είναι προ Χρίστου καί μετά Χριστόν. Καί τη διαφορά μεταξύ τους την άκούς, την καταλαβαίνεις».


- Που συνέβη ή επιστροφή σας;

«Γνώρισα τον Χριστό στη Γερμανία, όπου σπούδαζα μουσική. Αμέσως μετά επιστρέφω στην "Ελλάδα, όπου γνωρίζομαι με τον π. Ηλία Μαστρογιαννόπουλο καί -μαζί με άλλους νέους- ήμασταν μία συντροφιά συμπροσευχής. Σ' αυτή την παρέα άρχισα να γράφω τραγούδια με στίχο εμπνευσμένο από τον Χριστό. Καί κάποια στιγμή είπαμε: δέν πάμε να τα τραγουδήσουμε πιο έξω; Έτσι πήγαμε οέ πανεπιστήμια, σε ιδρύματα, σε ορφανοτροφεία, σε φυλακές. *Ηταν τραγούδια εύκολα, για να παρασέρνω τον κόσμο να τραγουδά για τον Χριστό».

- Πόσο εύκολο ήταν αυτό;

«Ήταν μία εποχή δύσκολη, στην οποία πολλοί δεν ήθελαν να άκοϋν για τον Χριστό. Εγώ απλά τους έλεγα: ακόμη κι αν δεν συμφωνείτε με ο,τι πιστεύω, τουλάχιστον ακουστέ τα τραγούδια μου. Τότε συνειδητοποίησα ότι ό κόσμος δεν επικοινωνούσε. Χρησιμοποιούσε μόνο σλόγκαν για να αντικρούσει το πιστεύω σον. Μόνο αν ερχόταν για τον καθένα ή ώρα τον Χρίστου, αυτός διαλεγόταν, προβληματιζόταν, πίστευε. "Ετσι αποφάσισα να πάψω να γράφω απλά τραγούδια, καί να αφιέρωσω τη ζωή μον για να γράφω μουσική πού να αρέσει στον κόσμο. Κι όταν ό κόσμος θα άναρωτιώταν από που εμπνέομαι για τη μουσική μου, να τους απαντώ: από τον Χριστό».

- Έχετε καθιερωθεί στη συνείδησητου κόσμου ως χριστιανός συνθέτης. Έχει κοστίσει αυτό στην καριέρα σας;

«Ναί,πολύ. "Αλλά Οπως το λένε καί οι ίδιες οι λέξεις, χριστιανός συνθέτης σημαίνει ότι βάζεις πρώτα τον Χριστό καί μετά την καριέρα. Βέβαια αν το δεις ορθολογιστικά, μου έχει κοστίσει πολύ. Μερικές φορές μάλιστα σκάω καί εκνευρίζομαι καί φωνάζω για την αδικία πού γίνεται σε μένα, αλλά καί σε άλλους καλλιτέχνες. "Όμως επειδή δεν έχω υποκύψει σε κανέναν, επειδή δεν έχω κάνει πράγματα πού δεν ήθελα να κάνω, έχω καταφέρει να υπάρχω, να με αγαπά ό κόσμος, να πουλάνε οι δίσκοι μου καί να έχω πάνω άπ' όλα φωνή. Γι΄αυτό καί θεωρούμαι, με τα δικά μας μέτρα, ευλογημένος, από συναδέλφους μου πού δεν έχουν τη δυνατότητα να έχουν φωνή».

- Πριν 10 χρόνια παίρνετε την απόφαση να γράφετε μόνο όρχηστρική μουσική καί κάποιες φορές να την ντύνετε με στίχους πού ερμηνεύουν παιδικές φωνές ή χορωδίες. Έτσι προέκυψαν ό «Αλέξανδρος», ό «Μαρμαρωμένος Βασιλιάς» καί άλλοι δίσκοι. Ανοίξατε ένα δύσκολο δρόμο, πού ίσως τότε δεν ακουμπούσε τον μέσο "Ελληνα, άλλα σήμερα σ' αυτόν το δρόμο πορεύονται καί άλλοι συνάδελφοι σας.

 «Ό μέσος Ελληνας -με την εμπορική έννοια του ορού- δεν με άφορα. Με αφορά (κι ας ακούγεται αυτό τρελό, αλλά αυτό είναι ή αλήθεια) εγώ καί ό Θεός. Μόνο έτσι μπορώ να συνθέσω. Τη στιγμή πού σύνθετώ,να κάνω κάτι πού ή ψυχή μου το ζητάει, κι αν εκείνη τη στιγμή με έβλεπε ό Χριστός, να έλεγε: "μπράβο, κάν' το". Μετά έρχονται τα υπόλοιπα. Αυτό πού δημιούργησα καί αγάπησα θα ήθελα να αρέσει ακόμη καί στο μέσο "Ελληνα. Αυτό δεν είναι στο χέρι μου όμως. Βέβαια θα μπορούσα να ακολουθήσω τον άλλο δρόμο, τον εύκολο. Πολλοί νομίζουν ότι το να πιστεύεις στον Χριστό, σε καθιστά αυτόματα λίγο ανάπηρο ή φοβισμένο. Θεωρούν την πίστη δεκανίκι. Μα βέβαια ή πίστη είναι δεκανίκι. Ποιος είναι αυτός πού δεν φοβάται τη ζωή; 'Αλλά ή πίστη είναι το σωστό δεκανίκι. Καί έχει μεγάλη διαφορά από το λάθος δεκανίκι, πού μπορεί να είναι ή αστρολογία ή το οτιδήποτε άλλο. Βεβαίως λοιπόν θέλεις να αρέσεις, αλλά άφού πρώτα κάνεις αυτό πού πρέπει».


- Το «Δάκρυ του Ιωάννη» καί ή «Εαρινή Ωρα» είναι δύο έργα σας, στα όποϊα αποκαλύπτεται ιδιαίτερα ή σχέση σας με τον Λόγο του Θεοϋ. Στό πρώτο με την Αποκάλυψη του Ιωάννη καί στο δεύτερο με τους βυζαντινούς μελωδούς της Μεγάλης Εβδομάδας. Εκφράζονται με λόγια αυτά τα βιώματα;

«Οταν το 1975 πίστεψα καί δέχτηκα τον Χριστό στη ζωή μου, αυτό ήταν για μένα μία συγκλονιστική στιγμή. Δυστυχώς, όπως όλες οι στιγμές του Θεού, αυτές είναι κωδικοποιημένες καί κλεισμένες μέσα μας σαν το DΝΑ. Αυτές οι στιγμές δεν μεταφέρονται με τίποτα. Από εκείνη τη μέρα καί για ένα χρόνο διάβαζα μέρα-νύχτα την Αγία Γραφή. Δεν έκανα τίποτε άλλο. Σχεδόν ούτε να τρώω. "Οχι γιατί έπρεπε, αλλά γιατί βρήκα στη Βίβλο τις απαντήσεις σε όλα τα ερωτήματα των πρώτων περίπου 30 χρονών της ζωής μου. Απαντήσεις πού μέχρι τότε έψαχνα να βρω στο χιπισμό, στα ναρκωτικά, στο βουδισμό, οέ πνευματικές συγκεντρώσεις. Οί απαντήσεις όμως δεν είχαν έρθει. Μία μαυρίλα είχε έρθει, πού έμεινε μέχρι πού ήρθε ή στιγμή να φύγει για πάντα. Σέ ο,τι άφορα τη βυζαντινή μουσική, ή πρώτη μου επαφή μαζί της ήταν στη ιερότητα της Μονής Διονυσίου του Αγίου "Όρους, με την ταπεινότητα, την τρυφερότητα καί τη γλυκύτητα των ψαλμωδών μοναχών της. Θεωρώ μάλιστα το μεγαλύτερο μουσικό αριστούργημα πού γράφτηκε ποτέ στον κόσμο, τη μελωδία "'Ω γλυκύ μον εαρ"».

(Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΤΟΛΜΗ-Σέπτέμβριος 2004)